Resulta ben curioso como, ás veces, de xeito simbólico, metafórico, os pequenos intres, os pasadíos, resumen tan acertadamente ós sucesos máis duradeiros. Como a vida escolle unhas poucas verbas, síntese, para se definir a sí mesma, amosándose fronte a un. Resulta curioso, porque xamáis pensei que me podería ver reflexado nunca sinxela esfera, branca, inerte.
Ahí as tes. Diante túa. Fieles reflexos de nos. Coa nosa independencia inicial. Pousados nun punto aleatorio do noso entorno. Cos nosos pensamentos, cos nosos sentimentos. Expostos a que, en calquera intre, o mazo, do destino pra uns, do sistema pra outros, ou sinxelamente das casualidades, nos golpee nesa dirección, pretendida por eles, descoñecida por nos. Só queda rezar, a ver se así temos a sorte de que o director do mazo teña decidido entizar ben, que así non se sinte tan doloroso. Rezar pra que o brazo executor non se exceda nas súas funcións, sexa fiel ás ordes, e nos leve, devagariño a poder ser, ata alí onde eles queren, porque se así o queren, será porque alí estase mellor.
Son únicamente esos golpes os que nos poden sacar dese noso solitario recuncho. Pouco importa que ninguén nos tivese preguntado, porque non temos plans, desexos, inquietudes. Nada que nos faga movernos pola nosa conta. E só deixando atrás ese recuncho é como nos vamos topando cos demáis integrantes do entorno. E facémolo de diversas maneiras. Encontros suaves, que deixan marca. Bruscos, de repente veste marcha atrás. Ou ata en forma de choque, chegando a facer dano.
Pode un volverse forte, previsor, protexido fronte as feridas. Inda que iso supoña convertirse en axente damnificador. Ou pode un facer gala de mínimas dotes observadoras, a caer na conta de que somos extremadamente semellantes, que nos atopamos en circunstancias case sempre iguales. Inda que isto non supoña deixar de sufrir os danos.
En calquera caso, sempre estará ahí esa habilidade innata pra esquecer os paus que nos foron dados no pasado. É así como nunca nos detemos a pensar en porque estamos eiquí. Porque non estamos naquel recuncho que tanto nos gostaba, ou porque non podemos estar naquel outro que, dende eiquí, dende a distancia, semella ser o perfecto pra ser habitado. Non caemos na conta de que hai algo, ou alguén, que ten decidido por nós. Que estamos pechados nun inmensamente reducido espazo, que algún valente chega a chamar liberdade. É así como, tristemente, ó unico que somos quen de facer, é centrarnos nos encontros, nos choques entre nós. En si se fai máis ou menos ruido. En ver quen da máis forte. En ver quen se queda o recuncho máis codiciado.
Resulta curioso ver como, ocasional ou accidentalmente, algún de nós consegue escapar deses continuos choques, fuxir dese pequeno espazo, da influencia do brazo executor. Inda que só sexan necesarios uns intres pra darse conta de que o director dispón doutras ferramentas, coas que volver metelo dentro dese entorno controlado de seu, imposto, sempre ao alcance do brazo executor…
- Que carallo dis… Pon esa bola xa no tapete, a ver se lle das como dios manda, que casí rompes os vasos ca bola de billar, e mira que estaban lonxe, e o ron é do caro…

Querido amigo, como agora tenta, a miúdo me teño visto –coma todos- envolto neste debate de cómo xestionar una innomeable cantidade de cartos chovidos dende o ceo. Nunca me gustou crer que algo así sería factible, os meus pes sempre ben amarrados ao chan. Pero cal ialma ansiosa de vivir sonos, de compartilos cos demáis, de ser feliz, inda que só sexa por un chisquiño e nos apoltronados recunchos do maxín que amosan seu malestar por vérense esquecidos, sempre acabo caíndo nese placenteiro “brainstorming” de cómo reaccionar ao ser ese único acertante por todos envexado…

Ahí está a beira humana, isto é, a egoísta, na que o único reparto sería entre contas bancarias que, crisis vai, crisis ven, un nunca sabe canto lle vai afectar. E sendo rico, os números non minten, sempre vai afectar máis.

Está tamén o xen parroquián, que se gastaría todo o montante tan rápido como fose: compras, agasallos, especulacións, estragos…. Facéndoo antes de que ningún veciño se enterase, xa eles sacarán as súas propias conclusións no tocante ao do Ferrari.

A miña beira aforradora, ben, esta debe ficar no noventa e pico por cen de cerebro que a min me tocou non saber usar, qué lle imos facer.

Cecais a paixón se gastase todo en facer subir o equipo dos seus amores dunha vez por todas a primeira división, aínda que, sendo obxectivo, afortunadamente, é unha paixón que se emborracha soio hora e media cada semana.

Tamen posúo o meu curruncho conservador, igual que todo o mundo, por moita tinta vermellas que algúns empleen en escribilo doutra maneira. Curruncho que se gardaría para o futuro todo seu remozado poder adquisitivo. Non temendo males vindeiros, imquedanzas habelas non has hai. Pero qué é senón a experiencia, meu amigo, o pasar dos anos, a madurez, a pérdida das gañas de andar, de atoparse novas vivencias no camiño, e máis comodamente saber nutrirse de todos os recordos que se tiveran podido ir aforrando cando antes se ía ao galope. Que é senón recoller todo o sementado. Imaxínese adobialo con todo aquelo que o peto permitise, é decir, todo. Alguén dixo algunha vez moi sabiamente: “Os cartos non dan a felicidade, pero é unha sensación tan parecida…”

Pero por riba de todo está esta cómoda xuventude, coas facilidades e as feblezas que só un clase media pode atesourar e das que só un clase media se pode queixar. Tendo sido educado pra ser ben agradecido, estando agradecido de teres sido tan ben educado. Xuventude que entregaría a meirande parte do montante á súa queridísima nai, pois meréceo moito máis, pois só ela sabería administralo adecuadamente e repartilo entre quen fose necesario. Inda que sí se permitiría o luxo de quedarse umha pequena porcentaxe, o suficiente pra ter un final álxido, coas viaxes polo mundo, a conquista de novas experiencias, os excesos e os vizos cos que só un clase media pode soñar.

Pero erguendo un chisco a fronte, unha exhaustiva mirada ofrece un mundo insatisfactorio, dirixido por mentes ruíns, habitado maioritariamente por mentes ben intoxicadas, ben ausentes, todos envasados nun planeta que xira e xira, unha sociedade encamiñándose ridícula e desmotivadoramente a un máis que predecible futuro. Como moitos filósofos concretaron, a vida é un constante movemento; o problema é que a sociedade actual coverte cada movemento en cartos, e só os cartos saben intoxicar mentes, e a única maneira de evitalo e ausentándose de mente, inda que ao final te collan tachándote de demente. Unha sociedade que, a fin de contas, fai pensar só no hoxe, ao tempo que priva das ferramentas pra disfrutar del. E, se ben é certo que tal cantidade de líquido sería unha ferramenta perfecta, non podería ser usada máis que luxando as máns.

Así que camareiro, non cobizo eses cartos, deixe de darme o día, que non lle vou mercar o maldito décimo, que aquí o único gordo que vai caer será túa nai da cama do redonda que está, que só quero que me poña outro ron con cola, que sento que me fan pensar con más lixeireza…

Hola pequerrecha. Botábate de menos. Esta fin de semana estívoche parrandeira como xa facía tempo, foi moi divertido voltar a xuntarse tódolos vellos amigos, cenar bastante, beber moito, i escachar coa risa a cada momento. Agrádezoche de corazón que o comprendeses, que non te opuxeras a que pasara estos días fóra.

Pero o certo é que non puiden deixar de pensar en ti. Decateime de que pasar tanto tempo afastado de ti non me resulta nada doado. E por fin estou eiquí, ao teu carón.

Cobizaba esa tranquilidade ao pousar o meu corpo sobre o teu, esa fermosa estampa: a intensidade do meu moreno, a delicadeza da túa palidez. Nunca disposta a ires comigo á praia, outrora motivo de desilusión… segue así, branquiña por sempre.

Degoxaba sentarmos a reflexionar, a preto da vida, da morte, da sociedade, do traballo, de ti, de min, de nós. A contradictoria sensación de liberdade coa que me embriaga a túa cálida compañía. A enteireza da que só ti me sabes asolagar, imprescindíbel pra sobrevivir a estos días de merda en que nos tocou vivir. A certeza de que tentarei, cada día máis co anterior, pór o máximo agarimo en todo aquelo que che poida dar, desfrutar de cada anaco de tempo que paso contigo coma so fora o último, coma se me fose a vida nelo. A ledicia de sabermos habitantes do mesmo teito ata a fin dos días.

Durante esta fin de semana, aló onde ti non estabas, an cada intre que argallaba en ti, puxen un chisquiño máis de amor neste agasallo que che fun preparando. Penso que che vai encantar, que te sorprenderá como ata agora non supen facer, tanto, que me da medo que ao principio che custe dixerilo. Pero eiquí o tes, ábreo xa. Bueno, ábrocho eu. Toma. De nada. Amada letrina, sabía que gostarías destes zurullos.

Unha entrada nunha bitácora, unha escasa media hora nunha vida rebordante de días estragados en accións inocuas en sentimentos, unha sinxela folla de papel no medio da infinidade de árbores queimadas no lume do esquecemento…

Unha idea na metade do camiño que separa a ialma das xemas, quizais fuxa na tentativa, na procura doutras mentes máis pensantes, quizais se quede e se instale eiquí por sempre, coa intención de facer o ben, de estar leda onde sabe que pode aspirar a selo…

Unha idea que ven de atrás, mais nunca xira a cabeza, veu a luz do mundo co obxectivo de algún día ser ideada, coa esperanza factíbel de ser executada, coa inxenua ilusión de ser maxistralmente executada, co platónico desexo de perdurar eternamente lembrada…

Unha idea que non tenta representar nada, mais o todo ao mesmo tempo, non gosta falar de ninguén, tampouco do seu ideante, destinada á perdición na multitude dos análises, o que moito abarca, mais pode que nalgures, nalgún momento, poida voltar ao principio, o fin xustifica os medios, inda que o fin sexa o propio principio, co rabo entre as pernas, pero con faciana de conclusión, unha retirada a tempo…

Unha idea na incansábel búsqueda de innovadores adxectivos que enfeiten a súa efímera existencia, de termos con galardonábel capacidade de síntese para etiquetar a súa indescriptíbel existencia…

Unha idea que como idea naceu e como idea morreu, sen poder fachendar tan sequera de chegar a ser comprensíbel…

Había unha vez unha nena moi ferrmosa. A súa nai fixéralle unha caperucha vermella e a rapaciña levábaa tan a miúdo que todo o mundo a chamaba Caperuchiña Vermella…

As verbas de nai galopan con serenidade mais con firmeza ao través da nocturna escuridade; o seu eco trota enmudecéndose ata perderse na profundidade do ahí fóra. Coa suavidade necesaria pra relaxa-los oídos dos seus pequenos, cada vez máis preto de cair durmidos, pra transportalos devagariño ata o mundo onde todo é posíbel. Desprendendo un lixeiro bafo, só perceptíbel grazas á tímida luz da lúa chea que con sobriedade vixía dende aló arriba, a castigada voz da nai vai conseguindo derrota-lo frío destas invernais datas. Tusidos que reflexan toda unha vida de intemperiosos traballos, febleza de gorxa que consegue cuspir cara fóra tódolos desaires cos que o paso dos anos foron golpeando na alma. Mais facendo gala dunha gran memoria, se cadra inseperábel nunha persoa que endexamais coñeceu mestre algún, pero un detalle máis desa fortaleza materna á que todos lle debemos tanto, a nai vai recitando frase a frase ese conto que dende fai tempo lle da as boas noites ás pequenas criaturas.

A máis pequena delas, un rapaciño de fermosos ollos azuis, inmersos xa dende fai un bo anaco en viaxes oníricas sen rumbo nin destino. A maior das criaturas, unha espigada nena de encrespada e longa melena loura, que dende o cabo da manta observa tímida e inqueda á súa nai. Quen sabe o que esa cabeciña andará argallando, a súa mirada, lonxe de amosa-la inocencia que á súa idade lle pertencería, desprende esa enorme enteireza de quen, sen sabelo, está preparada pra se converter, en non moito tempo, na forza protectora de quenes hoxe a rodean. Coas súas manciñas sobe despaciño a manta, un chisquiño máis, pechando os ollos, tentando embarcarse no mesmo tren que seu benquerido irmanciño.

A nai sobe repentinamente a mirada i empeza a encadea-las frases con maior velocidade, non por elo perdendo a delicadeza que tan ben atesoura, mais amosando certas gañas de acabar antes do previsto. Xunta as mans, entrelazando os dedos, preméndoas con forza, se cadra desexando que os pequerrechos estén xa durmidos antes de que… Un camión, abofé que dos ben grandes, atravesa a ponte da autopista, único teito pra esta familia dende hai un par de meses. Resúltalle á nai moi doloroso ver esas dúas fermosas miradas brilantes outra vez, exaltadas polo ruido, mais acostumadas sobradamente a ir e vir desta maneira. Se cadra, haberá que empezar un novo conto…

A mirada fixa nos pés, neses zapatos noviños de estrea, conservadores aínda do seu orixinal brilar, aloumiñados por riba por uns pantalóns perfectamente alisados, anos facía que non saían do armario. Co ombreiro pousado no fresco granito, por tantos séculos eiquí posto, testigos da vida e da morte, da ledicia, da tristura, dos cantos, dos choros, Co sol quentando pola espalda, coas bágoas mollando por diante. …estamos hoxe reunidos eiquí…. Aquel primeiro bico, a primeira noite, os sorrisos cómplices, as apasionadas miradas que durante tanto tempo encheron de ilusión o recuncho da imaxinación, comezan hoxe a afogarse no escuro pozo das lembranzas. Ese futuro de felicidade que semellaba ao alcance da man, bastaba con pecha-los ollos, desvanécese só con volver abrilos. …que fale agora ou cale pra sempre…. Por dentro golpean forte os derradeiros coletazos desa inxenua esperanza, que no pasado motivaba a erguerse cada día, e que agora fai sentir tan amargamente as cruezas da derrota. O futuro núbrase de incertidume, ou quizáis faise máis certo que nunca, malia todo escuro camiño polo que non apetece andar. Misturado entre o alborotado xentío, tods eses rostros amosando unha ledicia xeral desbordada, o seu consegue forzosamente esbozar unha leve risada. Alguén ao carón di algo, pra qué entendelo, i énchelle as mans dese eterno símbolo de felicidade, inútil ferramenta en poder da desdventura. De súpeto irrumpen en berros aínda máis fortes, máis ledos, se cabe. Os protagonistas desta nada devezada película vense mergullados en repetidas mostras de amor, parabéns, aplausos, apertas, bicos. Todos queren apalpalos tan só por uns momentos, sentirse parte de toda esa felicidade que lles agarda. Todos, menos un.

Cando o día comeza a deixar de selo, cando a escuridade comeza a envolver cada curruncho destas rúas, cando cada pedra, cada muro, van adquirindo esa frescura, esa cor crepuscular, rezumando ese lixeiro cheiro a humidade que o alboroto diurno agocha baixo os seus longos brazos. Ese é o intre que escolle sempre o home do saxo pra dar inicio á súa actuación.

Hoxe o escenario non é moi cómodo, nin vistoso, sen decoro. Pero conta coa vantaxe de ser un espazo aberto, accesibel pra quen o desexe, ademáis claro está de por tratarse dun concerto de balde. Mais agoriña son ben poucos os espectadores que observan, impávidos, as rutinarias pero necesarias probas de son do músico. E, a xulgar polas súas miradas, esquivas, coma con medo, todo semella indicar que o éxito de audiencia hoxe non será moi abondante.

Mais o home do saxo é sabedor que iso dependerá exclusivamente del. E vai empezando a soprar nota tras nota. Quizais as dúas primeiras cancións sexan un fiasco, múltiples erros, notas fóra de tempo, tusidos que por moito que se disimulen non deixan de luxar o máis que fermoso vibrar deste instrumento, un vello Bernard estragado no seu aspecto, mais que inda mantén ese dolce son que sempre o caracterizou.

O home do saxo non gosta de coñece-lo seu respetábel, limítase a ver de cando en vez o movemento de pernas que ten diante de seu. Cada intre que ergue un chisquiño a mirada, olla uns zapatos, ou deportivas, ou sandalias, mais sempre diferentes ás de antes. Pero hoxe síntese forte, coas enerxías propias dunha cena decente, con gañas de gostar, de muda-las miradas furtivas de sempre por esa sensación que produce unha ducia de ouvidos prestándolle atención. Vai encadeando peza tras peza, todas a un ritmo algo pausado, constante; só a voz máis dolce do mundo saíndo pola boca da muller máis fermosa sería digna cantante pra este músico. Non reprime as bágoas, que tan rápido como nacen dos seus pechados ollos morren no medio da descoidada barbadela; tantos anos nos escnarios fanlle saber que o público nunca é quen de fixarse en tales detalles. O corazón bátelle con forza, véñenlle á cabeza lembranzas de tempos pasados, nos que nin era músico, nin soñaba con selo, nin lucía tal pelaxe na cara, mais tempos en que calquera bágoa sería de ledicia, tempos en que a estas horas estaría deitándose coa única inquedanza de pór seu espertador listo pra o seguinte día.

Son momentos de apoxeo do concerto, seu eco semella contentar a estas rúas, fartas de ver de todo nas súas eternas vidas, mais agora embargadas polo acolledor fungar que nace nos mesmísimos pulmóns do home do saxo.

Un par de cancións máis pra que o público deixe de ser escaso pra ser nulo. Momento de retirada, de preguntarse se cando menos sería quen de provocar un sorriso, o mínimo xesto de satisfacción nalgún dos seus espectadores. Con toda a delicadeza que as súas suorosas e suxas máns lle permiten, vai enfundando coidadosamente seu benquerido instrumento. Única arma coa que vai combatendo a guerra da propia supervivencia, comprensiva compaña que o afasta dos momentos de tolemia.

Mais o home do saxo tivo hoxe o pracer de tocar pretiño da casa. Bástalle con erguerse, dar media volta e abri-la porta sen peche de seguridade deste caixeiro; súa boina ao revés non foi quen de acadar máis que pra o bocata de mañán, pero, polo menos, esta noite seus ósos non se estremecerán na friaxe da noite.

DEITADO FRENTE Ó MAR…

Lingua proletaria do meu pobo
eu faloa porque si, porque me gusta
porque me peta e quero e dame a gana
porque me sae de dentro, alá do fondo
dunha tristura aceda que me abrangue
ó ver tantos patufos desleigados,
pequenos mequetrefes sen raíces
que ó pór a garabata xa non saben
afirmarse no amor dos devanceiros,
fala-la fala nai,
a fala dos abós que temos mortos,
e ser, co rostro erguido,
mariñeiros, labregos da linguaxe,
remo e arado, proa e rella sempre.

Eu faloa porque si, porque me gusta
e quero estar cos meus, coa xente que sufren longo
unha historia contada noutra lingua.

Non falo prós soberbios,
non falo prós ruíns e poderosos,
non falo prós finchados,
non falo prós estupidos,
non falo prós valeiros,
que falo prós que aguantan rexamente
mentiras e inxusticias de cotío;
prós que súan e choran
un pranto cotián de volvoretas,
de lume e vento sobre os ollos núos.
Eu non podo arredar as miñas verbas de
tódolos que sufren neste mundo.
E ti vives no mundo, terra miña,
berce da miña estirpe,
Galicia, doce mágoa das Españas,
deitada rente ó mar, ise camiño…

Longa noite de pedra

Celso Emilio Ferreiro

(Unha iniciativa de Blogues Pola Lingua)

(Adheridos ao manifesto d’